Coraz czystsze powietrze w Tuchowie – efekty wspólnego wysiłku mieszkańców

Dane ze stacji monitoringu jakości powietrza prowadzonej przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska pokazują wyraźną poprawę jakości powietrza w Tuchowie w ostatnich latach. Jest to w dużej mierze rezultat konsekwentnej wymiany przestarzałych źródeł ogrzewania w gospodarstwach domowych oraz rosnącej świadomości ekologicznej mieszkańców.

Spadek stężeń pyłu PM10

Jednym z najważniejszych wskaźników jakości powietrza jest średnioroczne stężenie pyłu PM10. Jeszcze kilka lat temu wartości te przekraczały poziom dopuszczalny wynoszący 40 µg/m³. W 2015 r. średnia roczna wynosiła 44,03 µg/m³, a w latach 2017–2018 utrzymywała się powyżej 41 µg/m³.

Od 2019 r. obserwujemy jednak systematyczną poprawę. W ostatnich latach wartości te spadły wyraźnie poniżej poziomu dopuszczalnego:

• 2022 r. – 28,71 µg/m³
• 2023 r. – 25,21 µg/m³
• 2024 r. – 26,26 µg/m³
• 2025 r. – 26,88 µg/m³

Oznacza to spadek średniego rocznego stężenia pyłu PM10 o prawie 40% w stosunku do najgorszych lat pomiarowych.

Mniej dni z przekroczeniami norm

Poprawa widoczna jest również w liczbie dni z przekroczeniami dobowej normy pyłu PM10 (50 µg/m³). W 2015 r. takich dni było aż 101, a w 2018 r. – 90.

W ostatnich latach nastąpił bardzo wyraźny spadek:

• 2023 r. – 22 dni
• 2024 r. – 27 dni

Są to wartości poniżej dopuszczalnego poziomu 35 dni w roku, co oznacza, że jakość powietrza jest na coraz lepszym poziomie.

Spada również poziom benzo(a)pirenu

Poprawę widać także w przypadku benzo(a)pirenu – jednego z najbardziej niebezpiecznych składników smogu. W latach 2017–2018 jego stężenie przekraczało 9 ng/m³. W ostatnich latach wartości spadły niemal o połowę:

• 2022 r. – 4,26 ng/m³
• 2023 r. – 4,81 ng/m³
• 2024 r. – 3,52 ng/m³

Choć wskaźnik ten nadal przekracza poziom docelowy, trend spadkowy jest wyraźny i potwierdza skuteczność działań antysmogowych.

Wspólny praca mieszkańców i samorządu

Poprawa jakości powietrza nie jest przypadkiem. To efekt setek indywidualnych decyzji mieszkańców o wymianie starych kotłów oraz korzystaniu z programów wsparcia takich jak „Czyste Powietrze” czy gminne systemy dotacyjne.

Z punktu widzenia zarządzania gminą jest to bardzo dobry przykład polityki publicznej, w której lokalne działania mieszkańców, wsparcie finansowe państwa i aktywność samorządu wzajemnie się uzupełniają.

Dzięki temu gmina Tuchów w ciągu kilku lat przeszła wyraźną drogę – od przekroczeń norm jakości powietrza do sytuacji, w której najważniejsze wskaźniki zaczynają mieścić się w dopuszczalnych poziomach.

Kierunek na przyszłość

Utrzymanie pozytywnego trendu wymaga dalszej wymiany najstarszych źródeł ogrzewania oraz kontynuowania działań edukacyjnych. Warto podkreślić, że osiągnięta poprawa jakości powietrza ma szczególne znaczenie w obecnej sytuacji gospodarczej. Rynek nośników energii – takich jak gaz, węgiel czy pellet – w ostatnich latach pozostaje bardzo niestabilny, co jest związane m.in. z wojną w Ukrainie i napiętą sytuacją geopolityczną na świecie.

Tym bardziej należy docenić wysiłek mieszkańców, którzy mimo rosnących kosztów energii i niepewności rynkowej zdecydowali się na modernizację swoich systemów ogrzewania. Dane pomiarowe pokazują jasno, że te decyzje przynoszą realny efekt – powietrze w Tuchowie z roku na rok staje się coraz czystsze. Dziękujemy!